Achtergrond van Bergs Zilver

Achtergrond van Bergs Zilver

De mens bewerkt al zo’n vijfduizend jaar zilver. Vanaf heel vroege beschavingsstadia. Er werd van oudsher bijzondere krachten aan toegeschreven. Geen wonder dus dat veel voorwerpen die een rol in de religieuze eredienst speelden van zilver waren. Dat veel emblemen van wereldlijke macht in zilver gestalte kregen. 

Het feit dat zilver zich zo goed laat bewerken heeft er ook toe bijgedragen dat er al heel vroeg de prachtigste gebruiksvoorwerpen van gemaakt zijn. Eeuwenlang ook was het doen vervaardigen van zilveren kunstvoorwerpen een vorm van geldbelegging. Kwam de nood aan de man, dan vond men het vanzelfsprekend dit kapitaal aan te spreken en de opbrengst voor andere doeleinden aan te wenden. Daardoor is onnoemelijk groot aantal zilveren kunstvoorwerpen verloren gegaan. Een andere reden was doordat men “ouderwetse” stukken liet versmelten om er “moderne” van te laten maken. 

Het is dus een mirakel dat er nog zoveel schoons bewaard is gebleven. Toch is dat zo. Ook in Nederland. Uit de eerste eeuwen van onze jaartelling is via opgravingen zilverwerk aan het licht gekomen, met als fraaiste voorbeeld de zgn. Kantharos van Stevensweert, die nu te bewonderen is in het Valkckhof museum te Nijmegen. 

Maar in de late Middeleeuwen komt in ons eigen land geproduceerde edelsmeedkunst tot bloei. Voor de Kerk, in het begin. Al spoedig ook voor overheden en de gilden. Weer later gaat de rijke burgerij zilveren gebruiksvoorwerpen bestellen. De 17de eeuw, bloeitijd voor de Nederlanden, betekende automatisch een bloeitijd voor de zilversmeedkunst. Nederland is terecht trots op zijn zilversmeden. Al in 1902 publiceerde het Rijksmuseum zijn eerste zilver catalogus. In 1927 is er een grote Fries zilver tentoonstelling in Leeuwarden. Praktisch iedere stad in Nederland waar in vorige eeuwen zilversmeden actief waren heeft zijn eigen tentoonstelling en publicatie wel verzorgd.  Grote steden, maar ook kleinere, of zelfs heel kleine: Kampen, Bolsward, Appingedam.

Het is de missie van dit project om, door middel van een boek en een tentoonstelling over “Zilver in en rond Bergen op Zoom” de bijna 400 zilversmeden uit dit gebied de plaats te geven in de (kunst)geschiedenis die hen toekomt. 

Bergen op Zilver is een ode aan de zilversmeden in en rond Bergen op Zoom. Zij verdienen het te glanzen. 

.